Rinoplastide burnun şeklini belirleyen şey deri değil, altındaki kıkırdak-kemik çatısıdır. Bu çatı zayıfsa ya da tahrip olmuşsa, sağlam bir destek malzemesine ihtiyaç duyarız. İşte bu noktada devreye kaburga (kostal) kıkırdağı girer.

Kaburga kıkırdağı ne zaman gerekir?

Her hastada kaburga kullanmayız — aksine, birincil ameliyatların büyük çoğunluğunda septum kıkırdağı yeterlidir. Kaburgaya şu durumlarda başvururuz:

Revizyon rinoplasti: Önceki ameliyatta septum kıkırdağı tüketilmişse
Çökük (semer) burun: Travma, enfeksiyon veya aşırı doku alınmasına bağlı sırt çökmesi
Ciddi eğrilik: Belirgin kıkırdak deviasyonu olan, güçlü düzleştirici greft gereken burunlar
Kalın ciltli, zayıf kıkırdaklı yapılar: Cildin ağırlığını taşıyacak dayanıklı destek gerektiren olgular
Doğuştan gelen deformiteler ve travma sonrası rekonstrüksiyon

Neden kaburga?

Üç temel avantajı var:

Miktar: Tek bir kaburga segmenti, en zorlu vakada bile ihtiyaç duyulan tüm greftleri karşılayacak kadar kıkırdak sağlar.
Dayanıklılık: Septum ya da kulak kıkırdağına kıyasla çok daha güçlü ve taşıyıcıdır; kolumellar strut, sırt grefti ve yayıcı greftler için idealdir.
Kendi dokunuz olması: Otojen (kişinin kendi) doku olduğu için sentetik implantlarda görülen reddedilme, dışarı atılma ve enfeksiyon riski belirgin şekilde düşüktür.

Kendi kaburgan mı, donör kaburga mı?

İki seçenek var:

Otojen (kendi kaburganız): Genellikle 6.–7. kaburga bölgesinden, meme altı katlantısında kalan 3–4 cm'lik bir kesiyle alınır. Canlı doku olduğu için uzun vadede en güvenilir seçenek budur.
Donör (kadavra kaynaklı, ışınlanmış) kaburga: Göğüste ek kesi istemeyen, ameliyat süresini kısaltmak isteyen ya da ileri yaş nedeniyle kaburgası kalsifiye olmuş hastalarda alternatiftir. Ancak zaman içinde emilme (rezorpsiyon) oranı daha yüksektir.

Hangisinin uygun olduğuna hastanın yaşı, kaburga kalsifikasyon durumu (gerekirse toraks BT ile değerlendiririz) ve ihtiyaç duyulan greft miktarına göre karar veriyoruz.

Ameliyat nasıl geçiyor?

Genel anestezi altında yapılır. Süre, standart rinoplastiye göre yaklaşık 1–1,5 saat daha uzundur (toplam 3–4 saat).

Kıkırdak alındıktan sonra en kritik aşama şekillendirme ve warping (bükülme) kontrolüdür. Kaburga kıkırdağının doğal bir bükülme eğilimi vardır; bunu önlemek için kıkırdağı dengeli katmanlar halinde keser, bir süre serum içinde bekletip bükülme eğilimini gözlemler ve gerekirse merkezine ince bir destek (K-teli veya kıkırdak çekirdek tekniği) yerleştiririz. Bu adım atlanırsa aylar sonra burunda eğrilik ortaya çıkabilir — kostal rinoplastinin en bilinen komplikasyonu budur.

İyileşme süreci

Burun: Standart rinoplastiden farksızdır. Splint 5–7 gün, ödem ve morlukların büyük bölümü 10–14 günde çözülür.
Göğüs: İlk 3–5 gün derin nefes alırken ve öksürürken hassasiyet olur. Ağrı kesici ile rahatlıkla kontrol edilir. Çoğu hasta 1 hafta içinde günlük hayatına döner, ağır spora 4–6 hafta ara verilir.
İz: Meme altı katlantısına ya da göğüs kıvrımına gizlenir; zamanla soluklaşarak belirsizleşir.

Riskler

Dürüst olmak gerekirse ek riskleri vardır ve bunları hastalarımla ameliyat öncesi tek tek konuşurum: göğüste ağrı ve iz, nadir görülen pnömotoraks (akciğer zarının delinmesi — deneyimli ellerde çok düşük oran), greftte bükülme, kısmi emilme ve enfeksiyon.

Alternatifleri var mı?

Küçük hacimli ihtiyaçlarda kulak kıkırdağı ve temporal fasya yeterli olabilir. Ancak sırtı yükseltmek, çökmüş bir burnu ayağa kaldırmak ya da güçlü destek kurmak gerekiyorsa kaburganın gerçek bir alternatifi yoktur. Sentetik implantlar (silikon, Gore-Tex) kısa vadede pratik görünse de uzun vadeli enfeksiyon ve ekstrüzyon riskleri nedeniyle kendi pratiğimde tercih etmiyorum.

NOT: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, kişiye özel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Kesin değerlendirme için bizi arayınız.